Rodzicu Kochasz więc Pamiętaj!

KONFLIKTY I MEDIACJE W SZKOLE

Konflikt w szkole jest jednym z najczęściej poruszanych problemów zarówno w mediach, jak i w pokojach nauczycielskich, wśród rodziców i uczniów. Nastąpił wzrost świadomości o tym, że przemoc przybiera różnorodne formy – psychiczną, fizyczną bądź werbalną. Często powodem powstawania konfliktów między uczniami jest brak czasu i miejsca na swobodną rozmowę. Nierozwiązane podczas przerwy lekcyjnej problemy prowadzą do komplikacji i trudności porozumienia się.

Przykładowe konflikty szkolne to:

  1. przezywanie kolegów ze względu na ich wygląd, ubranie, pochodzenie czy zachowanie;
  2. obrażanie członków rodziny rówieśników;
  3. formy molestowania seksualnego tj. komentowanie dziewcząt i tego jak się rozwijają, obsceniczne napisy na tablicy czy ścianach;
  4. ingerencje w personalne rzeczy tj. zabieranie ich i chowanie;
  5. wyśmiewanie się np. za błędy popełnione na lekcjach;
  6. odrzucanie tj. nie dopuszczanie do zabawy w grupie.

 

 ESKALACJA KONFLIKTÓW – STOPNIE DYNAMIKI KONFLIKTÓW

I Prowokacja

II Utrata twarzy

III Szukanie sprzymierzeńców

IV Sięganie po przemoc fizyczną

V Niszczenie drugiej osoby za cenę samozniszczenia siebie.

 

Pierwszy stopień: PROWOKACJA

Na początku znajduje się często prowokacja, która nie zostaje omówiona ani wyjaśniona.

Na przykład: historia Tomka i Patryka.

Patryk patrzy na lekcji pogardliwie na swojego kolegę, a tym samym prowokuje go. Tomek nie wie, jak ma się bronić w tej sytuacji. Kto wie, być może tylko mu się wydawało, że

Patryk dziwnie na niego patrzy? Tomek grozi po tym Patrykowi, że go zabije.

 

Drugi stopień: UTRATA TWARZY

Podczas lekcji wychowania fizycznego Patryk kopie niepostrzeżenie Tomka w nogę. Nauczyciel nakrzyczał za to na Tomka i obwinił go za tę sytuację.

Trzeci stopień: SZUKANIE SPRZYMIERZEŃCÓW

Teraz Tomek szuka sprzymierzeńców w swojej paczce, ponieważ nie może się on bronić słowami. Również Patryk szuka sprzymierzeńców. Zwraca się on do dorosłych. Opowiada o wszystkim rodzicom i skarży się u dyrektora. Najwyraźniej nie jest to pierwszy raz.

Czwarty stopień: SIĘGANIE PO PRZEMOC FIZYCZNĄ

Tomek zaczyna popychać i boksować Patryka. Natomiast Patryk kopie Tomka w nogę w czasie meczu piłki nożnej.

Piąty stopień: NISZCZENIE DRUGIEJ OSOBY ZA CENĘ SAMOZNISZCZENIA

Tomek ryzykuje wyrzuceniem ze szkoły, aby zemścić się na Patryku. Idąc na skargę do dyrektora szkoły Patryk ryzykuje, że zostanie pobity.

Mediacja może być stosowana w rozwiązywaniu rozmaitego typu konfliktów. Są jednak konflikty, w przypadku których stosować się jej nie powinno, Christopher Moor wyróżnił pięć typów konfliktów: konflikt wartości, konflikt relacji, konflikt danych, konflikt interesów i konflikt strukturalny. Po mediację można sięgać tylko w przypadku gdy spotkamy się z konfliktem strukturalnym lub konfliktem interesów. Nie można mediować na temat relacji i wartości. Mediacja ma służyć walce z problemem a nie w walce między ludźmi. Mediatorzy nie są nastawieni negatywnie do konfliktów.

Jeżeli konflikty zostaną rozwiązane ku zadowoleniu wszystkich osób, mogą wówczas wzmacniać wewnętrzny spokój, potęgować pewność siebie w kontaktach z innymi ludźmi. Mediacja może się do tego ogromnie przyczynić.

Zadanie mediatorów polega na udzieleniu skłóconym osobom pomocy w wyrażeniu ich uczuć w słowach. Uspokaja to, prowadzi do zrozumienia i toruje drogę do rzeczowych pertraktacji.

 W mediacji żadna siła wyższa nie decyduje o karze (w odróżnieniu od systemu prawnego). Mediatorzy są OTWARCI na wysłuchanie opowieści obu stron:

 

“Jestem ciekaw, jak doszło do tej kłótni. Jak brzmi stanowisko drugiej strony? Co obaj macie ze sobą wspólnego? Mediatorzy stwarzają klimat zaufania, w którym skłóceni uczniowie mogą się wzajemnie zrozumieć, chcą naprawić szkody i znajdują odpowiednią formę rekompensaty.

 

W mediacji trzeba  rozumieć na przemian obie strony, pozostać bezstronnym w czasie rozmów dążących do pojednania.

Mediacja jest jedną z form dzięki, której można doprowadzić do rozwiązania problemów. Mediatorem powinna być osoba, która cieszy się zaufaniem uczniów.

 

„Mediacje to budowanie mostów między ludźmi”

Mediacja to rozmowa na temat konfliktu i sposobu wyjścia z niego. Ponieważ angażuje w rozwiązywaniu konfliktu obie strony, pozwala wypracować rozwiązanie, które dla obu tych stron będzie możliwe do przyjęcia i żadnej z nich nie zostanie ono narzucone. Dzięki temu mediacja jest bardzo efektywna i ma długotrwały skutek. Z jednej strony uczy brania za siebie odpowiedzialności, za swoje czyny, z drugiej zaś – pozwala na wyjście z konfliktu z twarzą.

Mediacja może pomóc w rozwiązaniu wielu konfliktów w szkole:

  • Pomiędzy uczniem a uczniem
  • Pomiędzy uczniem a grupą (klasą)
  • Pomiędzy uczniem a nauczycielem
  • Pomiędzy nauczycielem a rodzicem
  • Pomiędzy administracją szkolną a rodzicem
  • Pomiędzy administracją szkolną a uczniem
  • Pomiędzy nauczycielem a innym nauczycielem

Aby mediacja sprawdziła się w szkole, potrzeba jednak zmiany systemu myślenia w tej instytucji i przesunięcia nacisku ze sprawiedliwości „karzącej” w sprawiedliwość „naprawczą”.

 

Tradycyjne podejście do konfliktu w szkole polega na:

  1. Przeprowadzeniu śledztwa i wyjaśnieniu „co się stało”
  2. Ustaleniu „kto zaczął”
  3. Ustaleniu „jak ukarać winnego”

Stosując podejście „naprawcze” również wychodzi się od pytania „co się stało” – ale szukając na nie odpowiedzi, dąży się do poznania różnych punktów widzenia na zaistniałą sytuacje, a następnie do stwierdzenia nie tego, kto zawinił – ale kto ucierpiał, komu stała się krzywda. Po ustaleniu tych faktów angażuje się obie strony konfliktu w poszukiwaniu jakiegoś rozwiązania i dopilnowuje, by wyrządzona szkoda została naprawiona.

 

FILOZOFIA SPRAWIEDLIWOŚCI NAPRAWCZEJ

Mediacja wpisuje się w filozofię sprawiedliwości naprawczej, przeciwstawiającej się filozofii sprawiedliwości karnej. Sprawiedliwość karna skupia się na osobie sprawcy zła, na tym CO zrobił i JAK go ukarać. W tym procesie nie uczestniczy pokrzywdzony. Moment ukarania jest zupełnie oderwany od tego co stało się pokrzywdzonemu. Sprawca w naturalny sposób przyjmuje zaś postawę obronną i obmyśla sposoby uniknięcia konsekwencji. Sprawiedliwość naprawcza skupiła się na osobie pokrzywdzonego. Jej celem jest doprowadzenie do powstania pewnej relacji pomiędzy sprawcą a pokrzywdzonym – sprawca ma widzieć, że jego czyn źle wpłyną na życie drugiej osoby. Mediacja jest formą sprawiedliwości naprawczej: daje wsparcie pokrzywdzonemu, pozwala wspólnie ustalić przyczyny konfliktu i uwzględnić w tym procesie wersje obu jego stron, pozwala też wypracować wspólnie odpowiadające obu stronom rozwiązanie. Sprawca  odpowiada tu adekwatnie do swojego czynu. Mediacje skupiają się na procesie zadośćuczynienia  za wyrządzone zło, a nie na zapłacie za nie. Stwarzają okazję by pokrzywdzony wyraził swe potrzeby i by zadośćuczynienie owo było dostosowane do tych jego potrzeb.

 

W przypadku mediacji w szkole obowiązują te same zasady, których przestrzeganie jest niezbędne w trakcie mediacji sądowych:

  • Dobrowolność – strony konfliktu muszą się na nią zgodzić
  • Poufność – osoby będące mediatorami muszą zachować pozyskane w trakcie mediacji informacje w tajemnicy
  • Neutralność – mediatorzy nie mogą narzucać rozwiązań, tylko akceptować rozwiązania przyjęte przez strony
  • Bezstronność – mediatorzy nie mogą sprzyjać żadnej ze stron
  • Akceptowalność – uczestnicy powinni akceptować możliwość mediacyjnego rozwiązania konfliktów.

 

KTO MOŻE BYĆ MEDIATOREM W SZKOLE?

Mediatorem w szkole mogą być różne osoby – w zależności od typu konfliktu. W konfliktach na linii uczeń – uczeń lub uczeń grupa najprościej poprosić o mediację nauczyciela. Bardzo dobrym rozwiązaniem mogłyby być tzw. „mediacje rówieśnicze”, w których na mediatorów wyznacza się chętnych do tej roli i oczywiście odpowiednio przeszkolonych uczniów. Metoda ta naturalnie może być stosowana tylko w mniej groźnych sytuacjach, jest już jednak praktykowana w USA i doskonale się sprawdza. Jeśli następuje konflikt na linii nauczyciel – rodzic mediatorem może być inny nauczyciel, psycholog lub pedagog szkolny. W przypadku konfliktów rodziców z administracją szkolną najlepiej powołać mediatora spoza szkoły. Najlepszym czasem na mediacje w szkole jest godzina wychowawcza lub długa przerwa. Jeśli w konflikt zaangażowani są rodzice – termin mediacji wyznacza się po lekcjach.

Mediacja – dobrowolne i poufne porozumiewanie się ludzi będących w konflikcie i starających się osiągnąć zgodę przy pomocy bezstronnego i neutralnego mediatora.

W szkole mediacja może być prowadzona w przypadku konfliktów między dwoma lub więcej uczniami, którzy nie potrafią się ze sobą porozumieć.

 Cel mediacji:

  1. Wypracowanie takiego rozwiązania, w którym mamy do czynienia z dwoma zwycięzcami – brak przegranych
  2. Przeprosiny za nieprzyjazne zachowanie oraz oferta rekompensaty strat i wyrządzonych szkód (mediacja kończy się pisemnym utrwaleniem rezultatów)
  3. Większe poczucie pewności u ucznia będącego w konflikcie: „nie ma sytuacji bez wyjścia”
  4. Zmniejszenie sytuacji konfliktowych na terenie szkoły – zapobieganie przemocy, ale nie kłótniom
  5. Większe poczucie bezpieczeństwa na terenie szkoły
  6. Rozwijana jest zdolność prowadzenia dialogu
  7. Budowane jest poczucie wartości siebie u uczniów
  8. Wzmocniona zostaje samodzielność i odpowiedzialność za własne czyny

 

Mediacja a rozejm.

Rozejm

Rozjemca ponosi główną odpowiedzialność za przebieg rozejmu i jego treść.

Wypowiada propozycje, które zawierają pewnego rodzaju kompromis.

Mediator

Nie narzuca nikomu żadnych rozwiązań.

Umożliwia skłóconym osobom odnalezienie własnych rozwiązań tak, że mogą one ponownie prowadzić ze sobą dialog, a więc potrafią się porozumieć.

Zewnętrzne ramy mediacji

Czas trwania spotkania: około 45 minut

Dobrowolność

Poufność

Wykluczenie kar

Rola mediatorów

Mediatorzy są bezstronni

Mediatorzy przejmują moderację spotkania

Mediatorów obowiązuje tajemnica

Mediatorzy pracują dobrowolnie

Mediatorzy kierują się w swojej pracy potrzebami innych

Mediatorzy kierują się w swojej pracy określonymi celami i myślą o przyszłości

Reguły prowadzenia mediacji:

  • Mówi tylko jedna osoba.
  • Postaracie się by nie ranić i nie obrażać siebie nawzajem.
  • Nasza rozmowa jest poufna.

Fazy mediacji

  1. Wyjaśnienie mediacji i uzyskanie zrozumienia oraz zgody (wprowadzenie + kontrakt)
  2. Wysłuchanie i zrozumienie obu stanowisk (określenie areny konfliktu)
  3. Odkrycie osobistego znaczenia konfliktu (rozmowy indywidualne, „wentylacja”)
  4. Od przeszłości do przyszłości (propozycje rozwiązań)
  5. Rekompensata/ pojednanie (negocjacje)
  6. Zapisanie ustaleń (ugoda)

 

 

Do prowadzenia rozmowy z wykorzystaniem parafrazy i odzwierciedlenia, do wentylacji i klaryfikacji potrzebujemy znajomości określeń opisujących stany emocjonalne.

PODZIAŁ UCZUĆ

 

Proponowany podział uczuć nie jest wartościujący, pozwala nazwać uczucia nie budząc wewnętrznych oporów, jakie powstają, gdy mamy przyznać się (przed sobą!) do uczuć, które uważamy za „złe” .

Pamiętajmy: nie ma dobrych i złych uczuć, są tylko złe zachowania lub słowa.

Uczucia gniewne: zły nastrój, irytacja, niepokój, napięcie, zniecierpliwienie, rozdrażnienie, oburzenie, bunt, gniew, wrogość, nienawiść, niechęć, mściwość, podleganie, zniewolenie, wściekłość, złość

Uczucia lękowe: niepewność, wytrącenie z równowagi, niepokój, poczucie speszenia, zagubienie, zdenerwowanie, wahanie, trema, lęk, strach, obawa, wylęknienie, poczucie zagrożenia, obcość, nieufność, panika, przerażenie.

Uczucia smutku: zdeprymowanie, zawód, rozczarowanie, bezradność, smutek, zgnębienie, upokorzenie, poczucie odrzucenia, utraty, znudzenie, żal, troska, poczucie braku, poczucie krzywdy, niedocenienia, wzgardy, żałoba, beznadziejność, depresja, załamanie, poczucie nędzności, grzeszności.

Uczucia pogodne: dobry nastrój, swoboda, zadowolenie, optymizm, wesołość, radość, rozradowanie, zachwyt, entuzjazm, rozbawienie, uszczęśliwienie, szczęśliwość, satysfakcja, triumf, bezpieczeństwo, ufność

Uczucia więzi: sympatia, uznanie, akceptacja, wdzięczność, lubić kogoś, cenić, szanować, pozostawać pod czyimś urokiem, być zafascynowanym, zakochać się, miłość uczuciowa, poczucie wspólnoty, związania, przynależności, oddania, podziw, uwielbienie

TECHNIKI MEDIACYJNE

Jako pierwszą warunkującą powodzenie mediacji techniką jest AKTYWNE SŁUCHANIE. O tym, że słucha się kogoś aktywnie, świadczą następujące zachowania:

  • Parafrazowanie – czyli oddawanie tego, co mówił nasz rozmówca swoimi słowami,
  • Dopytywanie – czyli dowiadywanie się dokładnie co się stało, gdzie, kiedy, jakie strony widzą najlepsze rozwiązanie
  • Odzwierciedlenie uczuć – służy nawiązywaniu emocji stron i ich opanowaniu np. „Wydajesz się czuć zdenerwowana ta sytuacją”, „Wyglądasz na przygnębioną tym faktem”. Odzwierciedlanie uczuć nie należy mylić z empatią
  • Dowartościowanie – służy temu, by strony dobrze się poczuły, inaczej: docenienie ich wysiłku, np.: „Dziękuję, że zdecydowałeś się na kolejne spotkanie”, „To co z tym zrobisz jest bardzo ważne”.
  • Porządkowanie rozmowy za pomocą podsumowań poszczególnych jej

fragmentów w których zawiera się:

  1. Wskazanie na postęp, który nastąpił w trakcie tej rozmowy.
  2. Wskazanie na wspólne ustalenia, które udało się poczynić
  3. Zamknięcie jednej kwestii i wskazanie następnej, która wymaga omówienia
  4. Dowartościowywanie włożonego w rozmowę wysiłku

Inną pomocną w mediacjach techniką, jest tzw. „technika pójścia na galerię”. Polega ona na uczynieniu przerwy w mediacji – chwil milczenia, która pozwoli stronom nabrać dystansu do problemu i zobaczyć go z różnych perspektyw.

Bardzo dobre efekty przynosi również zastosowanie tzw. „techniki złotego myślenia”, czyli stworzenia stronom takiej możliwości dojścia do zgody, która pozwala im zachować twarz. Często zdarza się bowiem, że winny dostrzega swą winę i chciałby ją naprawić, blokuje go jednak jego ambicja. Wtedy trzeba znaleźć takie rozwiązanie , które pozwoli mu naprawić szkodę ale jednocześnie zachować godność.

Zasady dobrej komunikacji

  • Kontakt wzrokowy
  • Traktowanie rozmówcy jako partnera a nie konkurenta
  • Zawieszenie własnych ocen i interpretacji oraz przekonania, że wie się, co rozmówca chce nam powiedzieć
  • Słuchanie „aktywnie”
  • Stosowanie komunikatów „ja”
  • Okazywanie sobie wzajemnego szacunku
  • Odpowiednie warunki rozmowy (pomieszczenie zapewniające cisze i poufność).

 

Do najpoważniejszych błędów uniemożliwiających efektywną komunikację należą: 

  • Nadmierne generalizowanie (zawsze, nigdy)
  • Formułowanie zdań ogólnych zamiast mówienia o własnych odczuciach
  • Krytykowanie
  • Oskarżanie
  • Pouczenie i rozkazywanie
  • Grożenie
  • Odwracanie uwagi, wycofywanie

 

Pytania mediatora:

– Czy chcesz się porozumieć?

– Co jest dla Ciebie ważne ? Dlaczego?

–  Co proponujesz?

– Czego ode mnie oczekujesz?

– Czy możliwe, że się mylisz?

– Być może masz rację.

 

Odzwierciedlanie jako technika rozmów pojednawczych.

  1. Odzwierciedlenie uczuć.
  2. Odzwierciedlenie treści.
  3. Odzwierciedlenie treści i uczuć.

ODZWIERCIEDLANIE = powtarzanie własnymi słowami :

 treści

 uczuć

nie zmieniając sensu wypowiedzi.

 

Początki zdań w odzwierciedlaniu:

  1. „Czy uważasz, że…”

 

  1. „Czy dobrze Cię zrozumiałem? Ty…”

 

  1. „Zdajesz się być bardzo zdenerwowany…”

 

  1. „Mogę sobie wyobrazić, że…..„

 

  1. Sprawdźmy, czy cię dobrze zrozumiałem…”

 

  1. „Do mnie dociera to, że bardzo się zdenerwowałeś…”

 

  1. „Myślę, że jesteś tak bardzo urażony dlatego, że…”

 

  1. „Czy mam rację, że…”

 

  1. „Uważasz najwyraźniej, że…”

 

  1. „Myślisz, że…”

Pojęcie „odzwierciedlanie” wskazuje na to, że wszystko, co jedna ze skłóconych osób powie, zostaje powtórzone z zachowaniem pierwotnego sensu. Tak jak lustro oddaje wizualnie to, co można zobaczyć, mediatorzy akustycznie powtarzają to, co usłyszeli i jak to zrozumieli.

 

Mamy tutaj trzy możliwości:

  1. odzwierciedlanie uczuć;
  2. odzwierciedlanie treści;

 

  1. odzwierciedlanie treści i uczuć

 

Ad a) Mediator odzwierciedla uczucia, które słyszy, wyczuwa lub widzi, wyrażając je w słowach.

Przy rozszyfrowywaniu uczuć mediatorom pomagają:

  • Zwracają oni uwagę na głos i potrafią określić jego brzmienie: „Wydajesz się być tak bardzo zmęczony, czy jest tak w rzeczywistości?”
  • Zwracają oni uwagę na treść:

„Zrozumiałem cię tak, że cała ta sprawa bardzo cię smuci, czy mam rację?”

  • (Mediator widzi dłonie ściśnięte w pięści i słyszy złość w głosie) ”Widzę, że jesteś bardzo zły i potrafię to zrozumieć

Wykorzystują mimikę, gestykulację i postawę ciała opowiadającego jako klucz
do jego uczuć.

Przykład pierwszy:

„Mam tego dosyć. Wychodzę stąd”.

Mediator: „ To było za dużo dla ciebie, prawda?”

Przykład drugi:

„Sabina ma źle poukładane w głowie. Bierze sobie moją puszkę coli i po prostu wypija. Jeśli zrobi to jeszcze raz, to jaj jej pokażę”.

Mediator: „Czujesz się wykorzystany? Czy to właśnie tak cię złości?’

Ad b) Mediator odzwierciedla treść.

Mediator odzwierciedla treść wykorzystując własne słowa, a jednocześnie niczego nie dodając i nie pomijając istotnych elementów.

Przykład pierwszy:

Uczennica (zdenerwowanym głosem): „Mnie przecież i tak nikt nie wierzy, kiedy opowiadam, co się przedtem wydarzyło”.

Mediator: „Uważasz, że inni nie traktują poważnie tego, co opowiadasz?”

Przykład drugi:

Uczeń: „Co mogę na to poradzić, że ona zaczyna natychmiast wtedy płakać, z powodu każdego drobiazgu?’

Mediator: „Uważasz, że nie jesteś winien temu, że ona tak szybko się zasmuca?”

 Ad c) Mediatorzy odzwierciedlają zarówno treść, jak i uczucia.

Przykład pierwszy:

Uczeń: „z jej powodu muszę zrezygnować z wycieczki klasowej. Inni się ze mnie naśmiewają, że będę siedział w domu i uczył się. Nie mogę w to uwierzyć. A przecież to ona zaczęła”.

Mediator: „Uważasz, że zakaz uczestnictwa w wycieczce klasowej dotknął cię bardziej niż wszystko inne, ponieważ pozostali będą się w tym czasie bawili, a ty musisz się nadal uczyć. Dlatego też nie wiesz, co powiedzieć i jesteś wściekły. Czy mam rację?”

Przykład drugi:

Uczeń A: Uważam, że jesteś leniwy, mógłbyś się trochę bardziej postarać”.

Uczeń B (z dumą w głosie): „Ale ja nie jestem taki wysportowany.

Za to potrafię świetnie strzelać z łuku”.

Mediator: „Zrozumiałem to tak, że jesteś innego zdania niż Robert. Wiesz, że każdy ma swoje mocne strony, a twoja to najwyraźniej strzelanie z łuku, a nie sport, czy to prawda?”

Podsumowanie:

 Na początku mediacji odzwierciedlamy raczej treść, aby przekonać się, czy prawidłowo rozpoznaliśmy całą sytuację.

Później, kiedy mediacja zajmuje się bliżej opowieściami skłóconych uczniów, korzystne jest odzwierciedlanie uczuć, bez lub razem z treścią – w zależności od własnego przekonania w danej sytuacji.

Radzenie sobie z krytycznymi sytuacjami

Co zrobić, jeżeli kłótnia eskaluje:

  • Ostre wtrącenie i przypomnienie obu stronom o ustalonych regułach nie zawsze jest skuteczne i korzystne. Czasem skłócone osoby muszą najpierw odreagować swoją złość lub frustrację, aby potem były w stanie znaleźć wspólne rozwiązanie. Najpierw w spokoju przyglądasz się tej sytuacji. Pozwól im się przez chwilę kłócić. W ten sposób TY nie jesteś bezradny, a one mogą odreagować złość.

 

  • Najpóźniej po trzech minutach musisz się włączyć, bowiem

w przeciwnym razie ich złość tak się spotęguje, że nie będzie można ich już kontrolować. Możesz bardzo głośno powiedzieć: STOP!

A przy tym wyciągasz oba ramiona do przodu i stajesz między nimi jak policjant, tak jakbyś chciał wyznaczyć granicę, która ich rozdzieli.

  • Potem pokazujesz, że nie pozwolisz się wytrącić z równowagi i robisz coś niezwykłego (bardzo skuteczne!): Chwalisz najpierw oboje! Będą oni niezmiernie zdumieni i dobrze się poczują. „Widzę, że oboje jesteście dość silni. Macie donośne głosy i żaden z was nie daje się pokonać! A to już pierwszy dobry znak”.
  • Następnie ponownie stwarzasz kontakt wzrokowy z mediatorem (setting), tak, jak na początku mediacji. „Ale teraz mam prośbę: jesteście tutaj, ponieważ nie potraficie ze sobą rozmawiać nie kłócąc się. Dlatego proponuję wam, byście wypróbowali coś innego. Każdy z was będzie rozmawiał tylko teraz ze mną!
    Spróbuję zrozumieć wasz problem, a wtedy będziemy mogli lepiej rozpoznać, co właściwie tak bardzo was denerwuje i znajdziemy na to jakieś rozwiązanie, które będzie sprawiedliwe i dobre dla was”.
  • Potem pytasz, tak, jak w fazie trzeciej: Co kłótnia ta oznacza dla was? Co dokładnie tak bardzo cię denerwuje? Czy chcesz mi o tym opowiedzieć?”
  • Na koniec możesz odzwierciedlać i zadawać otwarte pytania.

Alternatywa

Proponujesz krótką przerwę i wykorzystujesz jedno zdanie „otwierające drzwi”, aby uczestnicy mogli się w tym czasie zastanowić. Na przykład: „Wasza złość jest tak duża, że lepiej będzie, jeśli zrobimy teraz krótką przerwę. Możecie się zastanowić, co was tak oburza. A potem będziemy mogli pracować dalej. Zgadzacie się?”

Po przerwie natychmiast zabierzesz głos. Siedzisz z przodu na krześle, kierujesz przebiegiem rozmowy i utrzymujesz stały kontakt wzrokowy z uczestnikami. Nie wolno ci spuszczać teraz żadnej z osób z oczu na dłużej niż 20 sekund. To ty tutaj dowodzisz i kierujesz rozmową!

Zwracaj się do obojga po imieniu i mów dość cicho: „Co ta kłótnia dla was oznacza? Co konkretnie tak bardzo cię denerwuje? Czego życzysz sobie od twojego partnera?”